Đạo của Warren Buffett

Nếu bạn muốn hiểu Warren Buffett theo cách dễ đọc, ngắn gọn và ít khô khan hơn những cuốn sách đầu tư chuyên sâu thì Đạo của Warren Buffett là một lựa chọn hợp lý. Cuốn sách là tập hợp những câu nói nổi bật của Warren Buffett rồi giải thích chúng bằng các bài học gần gũi về đầu tư, kinh doanh và cuộc sống. Với người mới học đầu tư, cuốn sách giống như một bộ “nguyên tắc bỏ túi” để tránh các sai lầm phổ biến trên thị trường. Vậy nên hãy cùng Traderviet tìm hiểu chi tiết về cuốn sách này nhé!

Thông tin chung về sách Đạo của Warren Buffett

Tên sách, tác giả và chủ đề chính

Đạo của Warren Buffett là bản tiếng Việt của cuốn The Tao of Warren Buffett. Sách do Mary Buffett và David Clark viết. Theo phần thông tin sách, bản tiếng Việt thuộc thể loại Kinh tế – Bài học Kinh doanh, do NXB Trẻ xuất bản và DT Books phát hành.

Chủ đề chính của sách là triết lý đầu tư và kinh doanh của Warren Buffett. Tuy nhiên, sách không chỉ nói về cổ phiếu. Nhiều bài học trong sách còn liên quan đến cách sống, cách làm việc, cách chọn người hợp tác, cách giữ danh tiếng, cách suy nghĩ độc lập và cách tránh những sai lầm lớn trong đời.

Đây là một cuốn sách phù hợp với người mới tìm hiểu Buffett vì cách viết rất dễ tiếp cận. Người đọc không cần có nền tảng tài chính quá sâu vẫn có thể hiểu được các ý chính. Nhưng nếu đã có kinh nghiệm đầu tư, bạn vẫn có thể thấy sách đáng đọc vì những câu nói ngắn trong sách giống như một bộ nguyên tắc nhắc nhở bản thân trước các quyết định tài chính.

Cuốn sách này phù hợp với ai?

Đạo của Warren Buffett phù hợp với ba nhóm người đọc chính.

• Nhóm đầu tiên là người mới học đầu tư, đặc biệt là người muốn hiểu tư duy của Warren Buffett nhưng chưa sẵn sàng đọc các cuốn quá nặng về báo cáo tài chính.
• Nhóm thứ hai là nhà đầu tư cá nhân đã tham gia thị trường nhưng thường bị cuốn theo tin tức, đám đông hoặc các cơ hội ngắn hạn.
• Nhóm thứ ba là người làm kinh doanh, quản lý hoặc khởi nghiệp muốn học cách Buffett nhìn doanh nghiệp, con người và danh tiếng.

Tuy nhiên, sách không phù hợp nếu bạn đang tìm một cẩm nang định giá cổ phiếu chi tiết. Cuốn sách này không dạy bạn cách tính giá trị nội tại từng bước, không hướng dẫn lập mô hình tài chính và cũng không đưa ra công thức chọn cổ phiếu cụ thể. Giá trị của sách nằm ở tư duy nền tảng, không phải kỹ thuật định giá chuyên sâu.

Các luận điểm chính trong sách Đạo của Warren Buffett

Không bao giờ làm mất tiền

Một trong những bài học mở đầu và cũng nổi tiếng nhất trong sách là: “Quy luật 1: Không bao giờ làm mất tiền. Quy luật 2: Không bao giờ quên quy luật 1″. Phần giải thích trong sách nhấn mạnh sức mạnh của lãi kép và tác hại rất lớn của việc mất vốn ban đầu. Nếu vốn bị hao hụt nặng, khả năng sinh lợi trong tương lai cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Ý này rất quan trọng với nhà đầu tư cá nhân. Nhiều người bước vào thị trường chỉ nghĩ đến việc kiếm thật nhanh, nhân đôi tài khoản, tìm cổ phiếu tăng mạnh. Nhưng Buffett lại bắt đầu từ điều ngược lại: bảo vệ vốn. Khi bạn tránh được những khoản lỗ lớn, bạn còn cơ hội để tiếp tục đầu tư, tận dụng lãi kép và chờ những cơ hội tốt hơn.

Điều này không có nghĩa là Buffett không bao giờ sai. Ý đúng hơn là ông rất sợ những sai lầm có thể phá hủy vốn lâu dài. Một khoản lỗ nhỏ có thể sửa. Một khoản lỗ lớn có thể khiến bạn mất nhiều năm chỉ để quay lại điểm xuất phát.

Đầu tư phải kiên nhẫn

Cuốn sách kể lại câu chuyện Buffett mua cổ phiếu lần đầu năm 11 tuổi. Ông mua cổ phiếu City Services với giá 38 đô la, nhìn nó giảm xuống 27 đô la, rồi bán khi giá hồi lên 40 đô la. Sau đó cổ phiếu này tăng lên 200 đô la, và Buffett học được một trong những bài học đầu tiên: phải biết kiên nhẫn với điều kiện là mình đã chọn đúng cổ phiếu để nắm giữ.

Bài học này rất dễ hiểu nhưng khó làm. Trên thị trường, nhiều người không thiếu cơ hội mà thiếu khả năng chờ đợi. Họ mua một cổ phiếu tốt nhưng bán quá sớm vì muốn có lãi nhanh. Hoặc ngược lại, họ nắm giữ một cổ phiếu xấu quá lâu vì không dám thừa nhận mình sai.

Kiên nhẫn theo Buffett không phải là cố chấp. Kiên nhẫn chỉ có giá trị khi bạn đang nắm giữ một doanh nghiệp tốt, có lợi thế bền vững và được mua ở mức giá hợp lý. Nếu doanh nghiệp kém chất lượng, việc nắm giữ lâu không biến nó thành khoản đầu tư tốt.

Hãy xem cổ phiếu như một phần của doanh nghiệp

Một luận điểm rất quan trọng trong sách là nhà đầu tư nên nhìn cổ phiếu như một phần sở hữu của doanh nghiệp. Buffett không mua cổ phiếu chỉ vì giá có thể tăng trong vài ngày tới. Ông nhìn vào công ty phía sau cổ phiếu: công ty đó kiếm tiền thế nào, có lợi thế gì, có thể tồn tại lâu dài không và giá thị trường hiện tại có hợp lý nếu mua toàn bộ doanh nghiệp hay không.

Cách nhìn này giúp nhà đầu tư bớt bị cuốn vào biến động ngắn hạn. Khi bạn xem cổ phiếu như một mã nhấp nháy trên bảng điện, bạn rất dễ mua bán theo cảm xúc. Nhưng khi xem cổ phiếu là một phần doanh nghiệp, bạn sẽ đặt câu hỏi sâu hơn: doanh thu, lợi nhuận, thương hiệu, ban lãnh đạo, nợ vay và lợi thế cạnh tranh của công ty ra sao?

Đây cũng là điểm khác biệt giữa đầu tư và đầu cơ. Đầu cơ tập trung vào giá. Đầu tư tập trung vào giá trị.

Chọn công ty tuyệt vời thay vì ôm quá nhiều cổ phiếu trung bình

Sách có một ý rất hay: tài sản của nhiều cá nhân và gia đình giàu có không được xây dựng từ một danh mục 50 công ty, mà từ việc nhận ra một công ty thật sự tuyệt vời. Phần giải thích đưa ra nhiều ví dụ như gia đình Walton với bán lẻ, Wrigley với kẹo cao su, Mars với kẹo, Gates với phần mềm.

Điều này không có nghĩa là nhà đầu tư cá nhân nên “all-in” vào một cổ phiếu. Nhưng nó nhắc rằng sự giàu có lớn thường đến từ việc hiểu sâu một cơ hội lớn, không phải từ việc mua dàn trải quá nhiều thứ mình không hiểu. Buffett thích những doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh bền vững, chiếm vị trí rõ trong tâm trí người tiêu dùng và có thể tạo tiền trong thời gian dài.

Với nhà đầu tư cá nhân, bài học ở đây là đừng đa dạng hóa chỉ để che giấu sự thiếu hiểu biết. Nếu bạn mua quá nhiều cổ phiếu nhưng không hiểu cổ phiếu nào, danh mục đó không an toàn hơn bao nhiêu. An toàn thật sự đến từ hiểu biết, chất lượng doanh nghiệp và giá mua hợp lý.

Tránh xa người thiếu liêm chính

Một câu nói rất thực tế trong sách là: “Bạn không thể làm ăn ngon lành với một người xấu tính”. Phần giải thích nhấn mạnh rằng nếu bạn phải tự hỏi liệu mình có tin người này không thì tốt nhất nên rời khỏi bàn thương lượng. Warren Buffett từng rút ra bài học này từ các rắc rối liên quan đến Salomon Brothers và những người mà công ty giao dịch cùng.

Trong đầu tư, nhiều người chỉ nhìn vào con số mà quên mất yếu tố con người. Nhưng ban lãnh đạo thiếu trung thực có thể phá hủy giá trị doanh nghiệp rất nhanh. Một công ty có báo cáo đẹp nhưng quản trị kém minh bạch vẫn là rủi ro lớn.

Bài học này rất phù hợp với thị trường chứng khoán Việt Nam. Khi chọn cổ phiếu, ngoài lợi nhuận và định giá, nhà đầu tư nên quan tâm đến lịch sử quản trị, cách công ty đối xử với cổ đông nhỏ lẻ, tính minh bạch của thông tin và mức độ nhất quán giữa lời nói và hành động của ban lãnh đạo.

Danh tiếng quan trọng hơn tiền bạc

Buffett cho rằng xây dựng danh tiếng mất 20 năm nhưng phá hủy chỉ cần vài phút. Trong sách, bài học này được liên hệ với cách Berkshire có thể chấp nhận mất tiền, thậm chí mất nhiều tiền, nhưng không thể chấp nhận mất danh tiếng.

Đây là một bài học không chỉ dành cho nhà đầu tư mà còn dành cho người làm kinh doanh và làm nghề. Tiền mất có thể kiếm lại. Nhưng danh tiếng mất đi thì rất khó phục hồi. Trong kinh doanh, uy tín giúp bạn có đối tác tốt hơn, khách hàng trung thành hơn và cơ hội dài hạn hơn.

Với nhà đầu tư, danh tiếng của doanh nghiệp cũng là một tài sản vô hình rất lớn. Một công ty có thương hiệu mạnh, được khách hàng tin tưởng và được đối tác tôn trọng thường có sức chống chịu tốt hơn trong khủng hoảng.

Đơn giản tốt hơn phức tạp

Buffett nói ông không cố nhảy qua mức xà cao 2 mét, mà tìm những mức xà thấp hơn để bước qua. Sách giải thích rằng Buffett thích những cơ hội rõ ràng, bền vững, những công ty không cần thay đổi sản phẩm liên tục và có thể tồn tại nhiều năm sau.

Đây là một trong những điểm rất đáng học. Nhiều nhà đầu tư thích các ý tưởng phức tạp vì chúng nghe có vẻ thông minh. Nhưng Buffett lại thích thứ dễ hiểu. Ông không cần chứng minh mình giỏi bằng cách đầu tư vào những mô hình quá khó phân tích. Ông chỉ cần tìm những doanh nghiệp tốt, giá hợp lý và có tương lai đủ dễ dự đoán.

Đơn giản không có nghĩa là sơ sài. Đơn giản là biết rõ mình đang làm gì. Nếu một khoản đầu tư cần quá nhiều giả định đẹp mới có thể thành công, có thể nó không phù hợp với phong cách Buffett.

Kế toán là ngôn ngữ của kinh doanh

Trong phần nói về kinh doanh, Buffett nhấn mạnh rằng kế toán là ngôn ngữ của kinh doanh. Nếu không đọc được báo cáo tài chính, bạn khó phân biệt công ty tốt và công ty xấu.

Đây là bài học rất thực tế. Muốn đầu tư cổ phiếu nghiêm túc, bạn không thể chỉ nghe tin tức, xem diễn đàn hoặc nhìn giá. Bạn cần hiểu doanh thu, lợi nhuận, biên lợi nhuận, nợ vay, dòng tiền và vốn chủ sở hữu. Báo cáo tài chính không nói hết mọi thứ, nhưng nó là điểm bắt đầu quan trọng.

Với người mới, không cần học kế toán quá chuyên sâu ngay từ đầu. Nhưng nên biết đọc những phần cơ bản: doanh nghiệp kiếm tiền từ đâu, có lãi thật không, dòng tiền kinh doanh có ổn không, nợ có cao không và lợi nhuận có bền vững không.

Công ty tốt sẽ kéo giá cổ phiếu đi lên trong dài hạn

Sách nhấn mạnh một quan sát quan trọng của Buffett: nếu một công ty làm ăn tốt trong thời gian dài, giá cổ phiếu cuối cùng cũng sẽ tăng theo để phản ánh giá trị gia tăng của doanh nghiệp. Ngược lại, nếu công ty làm ăn kém trong thời gian dài, giá cổ phiếu cũng sẽ giảm để phản ánh thực tế đó.

Điểm này giúp người đọc hiểu vì sao Buffett quan tâm đến doanh nghiệp hơn giá ngắn hạn. Trong vài tuần hoặc vài tháng, giá cổ phiếu có thể bị chi phối bởi tâm lý thị trường. Nhưng trong nhiều năm, kết quả kinh doanh mới là yếu tố quan trọng.

Vì vậy, nếu bạn mua một công ty tốt với giá hợp lý, thời gian có thể đứng về phía bạn. Còn nếu bạn mua một công ty yếu chỉ vì giá đang rẻ thì thời gian có thể trở thành kẻ thù.

Những điểm hay nhất của sách Đạo của Warren Buffett

Sách dễ đọc, ngắn gọn và rất dễ ghi nhớ

Điểm mạnh lớn nhất của Đạo của Warren Buffett là cách trình bày ngắn gọn. Mỗi bài học bắt đầu từ một câu nói, sau đó giải thích bằng ngôn ngữ đời thường. Người đọc không bị quá tải bởi công thức hay thuật ngữ tài chính.

Cấu trúc này rất phù hợp với người mới. Bạn có thể đọc mỗi ngày vài câu, suy ngẫm và áp dụng vào cách nhìn thị trường. Những câu nói trong sách cũng rất dễ ghi nhớ, nên có thể trở thành nguyên tắc tự nhắc bản thân trước khi mua cổ phiếu, ký hợp đồng hoặc đưa ra quyết định tài chính.

Kết hợp tốt giữa đầu tư, kinh doanh và cuộc sống

Cuốn sách không chỉ nói về cách kiếm tiền. Nó còn nói về cách sống giàu, giữ danh tiếng, chọn người hợp tác, tránh rắc rối, suy nghĩ độc lập và hiểu giá trị của hạnh phúc. Đây là điểm khiến sách rộng hơn một cuốn đầu tư thông thường.

Một số bài học như không làm ăn với người thiếu liêm chính, tránh rắc rối, suy nghĩ kỹ trước khi ký hợp đồng hay giữ danh tiếng có thể áp dụng ngay cả với người không đầu tư chứng khoán.

Giúp người đọc hiểu Buffett ở tầng tư duy

Nếu bạn muốn học công thức định giá, cuốn sách này chưa đủ. Nhưng nếu bạn muốn hiểu Buffett suy nghĩ như thế nào thì đây là một cuốn rất tốt để bắt đầu. Sách cho thấy Buffett không phải là người kiếm tiền nhờ sự phức tạp mà nhờ kỷ luật, sự kiên nhẫn, khả năng chọn doanh nghiệp tốt và thái độ rất nghiêm túc với rủi ro.

Cuốn sách cũng giúp người đọc thấy Buffett không tách đầu tư khỏi đạo đức kinh doanh. Với ông, liêm chính, danh tiếng và sự trung thực không phải thứ trang trí mà là nền tảng để tạo giá trị dài hạn.

Những điểm hạn chế của sách

Không phải sách hướng dẫn định giá chi tiết

Điểm hạn chế đầu tiên là sách không đi sâu vào kỹ thuật định giá. Người đọc sẽ không học được cách tính giá trị nội tại theo mô hình chiết khấu dòng tiền, không học cách phân tích báo cáo tài chính chi tiết và cũng không có checklist chọn cổ phiếu đầy đủ.

Vì vậy, nếu muốn đầu tư theo phong cách Buffett một cách nghiêm túc, bạn nên đọc thêm các sách khác về phân tích doanh nghiệp, báo cáo tài chính và định giá. Đạo của Warren Buffett nên được xem như cuốn sách nền tảng về tư duy, không phải giáo trình thực hành đầy đủ.

Một số bài học khá ngắn

Vì sách được viết theo dạng câu cách ngôn nên mỗi phần thường khá ngắn. Đây là ưu điểm về tính dễ đọc, nhưng cũng là hạn chế nếu bạn muốn phân tích sâu từng chủ đề. Một số câu nói rất hay nhưng phần giải thích chưa đủ dài để người đọc mới hiểu hết bối cảnh.

Cách đọc phù hợp là không nên chỉ đọc lướt. Sau mỗi câu, bạn nên tự liên hệ với thực tế: bài học này áp dụng vào cổ phiếu nào, doanh nghiệp nào, quyết định tài chính nào của mình?

Dễ bị hiểu đơn giản quá mức

Vì Buffett thường nói rất đơn giản nên người đọc mới có thể nghĩ đầu tư cũng rất đơn giản. Nhưng thực tế, để làm được như Buffett không hề dễ. “Mua công ty tuyệt vời với giá hợp lý” nghe rất ngắn, nhưng để xác định công ty nào thật sự tuyệt vời, giá nào là hợp lý, lợi thế nào là bền vững, ban lãnh đạo nào đáng tin thì cần rất nhiều năng lực phân tích.

Vì vậy, người đọc nên xem các câu nói trong sách là nguyên tắc định hướng, không phải công thức thay thế cho nghiên cứu.

Câu hỏi thường gặp về sách Đạo của Warren Buffett

Người mới đầu tư có nên đọc sách này không?

Có. Đây là một cuốn sách rất phù hợp với người mới vì cách viết dễ hiểu, không quá nặng về thuật ngữ tài chính. Tuy nhiên, người mới nên đọc thêm sách về báo cáo tài chính và định giá nếu muốn áp dụng vào việc chọn cổ phiếu thật.

Sách này có dạy cách định giá cổ phiếu không?

Không chi tiết. Sách chủ yếu dạy tư duy đầu tư, cách nhìn doanh nghiệp, cách tránh sai lầm và các nguyên tắc của Buffett. Nếu muốn học định giá, bạn nên xem đây là sách nền tảng rồi đọc thêm các tài liệu chuyên sâu hơn.

Bài học quan trọng nhất từ sách là gì?

Bài học quan trọng nhất là đầu tư thành công bắt đầu từ việc không làm mất tiền, hiểu rõ doanh nghiệp mình mua, chọn công ty có lợi thế bền vững, kiên nhẫn nắm giữ và tránh những rắc rối không cần thiết.

Kết luận

Đạo của Warren Buffett không phải cuốn sách đồ sộ về định giá hay phân tích tài chính nhưng lại là một cuốn rất đáng đọc nếu bạn muốn hiểu phần “đạo” trong cách Warren Buffett suy nghĩ. Sách cho thấy đầu tư giỏi không nhất thiết phải phức tạp. Nhiều khi, điều quan trọng nhất là giữ được những nguyên tắc đơn giản: không làm mất tiền, không mua thứ mình không hiểu, không làm ăn với người thiếu liêm chính, không chạy theo đám đông và không đánh đổi danh tiếng để lấy lợi ích ngắn hạn.